Turp: 30 Gün İçinde Hasat Ettiğiniz Sebze

Bahçeciliğe yeni başlayan hemen herkes aynı şeyi sorar: "Ektim ama ne zaman bir şey göreceğim?" Domates için iki buçuk ay, biber için daha fazla beklemek gerekir. Turp ise bu sabır testinin dışında kalır. Tohumu toprağa attıktan üç dört gün sonra çimlenir, üç ila beş hafta içinde de tabağınıza gelir. Bu yüzden turp, hem çocukların hem de yeni başlayanların motivasyonunu ayakta tutan sebzedir.

Turp gerçekten 30 günde hasat edilir mi?

Yuvarlak kırmızı turp çeşitleri uygun koşullarda 21–30 gün arasında hasada gelir. Uzun beyaz (kışlık) turplar ve daikon tipi çeşitler 50–70 güne kadar çıkabilir. Yani "hızlı sebze turp" derken kastedilen, küçük yuvarlak yazlık çeşitlerdir. Paketin üzerindeki hasat süresini mutlaka kontrol edin; aynı isimle satılan tohumlar arasında haftalarca fark olabilir.

Hangi mevsimde ekilir?

Turp serin havayı sever. İlkbahar başı ve sonbahar, en verimli iki dönemdir. Yaz ortasında ekilen turplar hızlı acılaşır, gövde yerine yaprak ve çiçek yapar. Hava 25 derecenin üzerine çıktığında yarı gölge bir yer bulmak veya ekimi eylüle bırakmak daha akıllıca. Mevsimsel bahçe işleri takvimini takip ediyorsanız turpu mart–mayıs ve ağustos–ekim aralıklarına yazın.

Saksıda yetişir mi, balkonda olur mu?

Olur, hatta turp saksı için ideal sebzelerden biridir. Yuvarlak çeşitler için 15–20 cm derinlikte bir kap yeter. Geniş ve alçak kaplar, derin ve dar olanlardan daha iyi sonuç verir çünkü turp yana doğru yayılarak ekilir. Balkon bahçesi kuruyorsanız turpu ilk denemelik ürün olarak seçmek, sistemin çalışıp çalışmadığını bir ay içinde görmenizi sağlar.

Adım adım turp yetiştirme

1. Kabı ve toprağı hazırlayın. Gevşek, taşsız, iyi drene olan bir harç kullanın. Sert ya da çok killi toprakta turp yuvarlak büyüyemez, çatallanır. Bahçe toprağınız ağırsa kum ve elenmiş kompost karıştırarak yumuşatın.
2. Tohumu doğrudan ekin. Turp fide olarak yetiştirilip şaşırtılmaz; kökü zedelenirse gövde yapmaz. Tohumları 1–1,5 cm derinliğe, sıra üzerinde 3–4 cm, sıralar arasında 10–12 cm aralıkla bırakın.
3. Üzerini hafifçe kapatın ve sulayın. İlk günlerde toprağın yüzeyi kurumamalı. Süzgeçli sulama kabıyla, tohumları yerinden oynatmayacak şekilde nemlendirin.
4. Çimlenmeyi bekleyin. 3–7 gün içinde iki kalp yapraklı filizler çıkar. Bu noktada ışığı bol olan bir yere alın; günde en az 4–6 saat güneş isteyecektir.
5. Seyreltme yapın. Filizler 3–4 cm olduğunda sık olanları makasla kesin, çekerek çıkarmayın. Her bitkiye yaklaşık bir parmak genişliği yer bırakın. Kesilen filizler salatada kullanılır.
6. Düzenli sulayın. Turp için en kritik konu su düzenidir. Toprak bir kuruyup bir sırılsıklam olursa turp çatlar ve acılaşır. Parmağınızı 2 cm daldırıp nem kontrolü yapın; kuruysa sulayın.
7. Gübreyi ölçülü tutun. Azotu yüksek gübre yaprak büyütür, gövdeyi küçük bırakır. Ekim öncesi toprağa karıştırılan olgun kompost genellikle yeterlidir. Evde hazırladığınız organik gübreyi seyreltip iki haftada bir vermeniz yeterli olur.
8. Hasat edin. Gövdenin omzu toprak yüzeyinde görünmeye başladığında ve çapı 2–3 cm'yi bulduğunda çekin. Emin değilseniz bir tanesini deneyin. Turpta beklemek kazanç değil kayıptır.
9. Hemen yeniden ekin. Boşalan yere aynı gün tohum atabilirsiniz. 10–14 gün arayla küçük partiler halinde ekim yaparsanız hasat tek seferde değil, dalga dalga gelir.

Sık yapılan hatalar

• Seyreltmemek. Yeni başlayanların en yaygın hatası. Sık ekilen turplar birbirini sıkıştırır, hepsi yaprak olur, gövde şişmez. Filiz kesmek zor gelse de zorunludur.
• Tohumu derine gömmek. 3–4 cm derine ekilen turp geç çıkar, bazıları hiç çıkmaz. 1 cm yeterlidir.
• Hasadı geciktirmek. "Biraz daha büyüsün" düşüncesi turpu odunlaştırır, içini boşaltır ve acılaştırır. Zamanında çekilen küçük turp, geciken büyük turptan çok daha lezzetlidir.
• Düzensiz sulama. Çatlak kabuk ve keskin acılık neredeyse her zaman su stresinin işaretidir. Doğru sulama sıklığını oturtmak, turpta gübreden daha önemli.
• Sıcak dönemde ekmek. Temmuz sıcağında ekilen turp çiçeğe kaçar. Bu durumda gövde beklemeyin; yapraklarını yemekte kullanıp yeni ekim yapın.
• Yaprakları çöpe atmak. Turp yaprağı yenir; kavurma, çorba ve börek harcı olur. Kesilip tekrar büyüyen sebzeler mantığıyla düşünürsek turp yaprağı da mutfakta ikinci bir ürün sayılır.

Turp yanına ne ekilir?

Turp hızlı çıktığı için yavaş büyüyen bitkilerin sıra aralarını "işaretlemek" amacıyla kullanılır. Havuç, marul, ıspanak ve fasulye yanında iyi durur. Turplar hasat edildiğinde diğer bitkiler tam yayılma zamanına gelmiş olur; böylece aynı alandan iki ürün alırsınız.

Sorun çıktığında hızlı kontrol listesi